*(ઇતિહાસના ઝરોખામાંથી)*
*🗼એ મિનારો જેના કારણે આખા શહેરના માથા કલમ કરી દેવામાં આવ્યા⚔️*
✍🏻આ તેરમી સદી હતી, બળવાઓનો દોર હતો, ચારેય બાજુ આગ લાગેલી હતી. ઇતિહાસ જણાવે છે કે ચંગીઝ ખાન ખોપડીઓના મિનારા બનાવતો બનાવતો ૧૨૨૦ ઈસવીમાં બુખારા પહોંચ્યો, ત્યારે તે આ મિનારાની સામે રોકાઈ ગયો. મિનારો ૪૬ મીટર ઊંચો હતો. ચંગીઝ ખાને મિનારાની છેલ્લી ઊંચાઈ જોવા માટે માથું ઊંચું કર્યું, તો તેની પાઘડી પડી ગઈ. તે પાઘડી ઉઠાવવા માટે અજાણતા જ નમ્યો અને તેને પોતાનું વચન યાદ આવી ગયું...
તેણે પોતાની જાત સાથે વચન લીધું હતું કે તે જિંદગીમાં ક્યારેય કોઈની સામે નહીં નમે, પરંતુ ઈંટોના એક નિર્જીવ મિનારાએ દુનિયાના સૌથી મોટા વિજેતાને પોતાના કદમોમાં નમાવી દીધો. તે શરમાઈ ગયો, પાઘડી ઉઠાવી, માથા પર મૂકી અને હુકમ કર્યો કે આ આખા શહેરમાં આ મિનારા સિવાયની તમામ ઈમારતો તોડી પાડવામાં આવે અને બધાના માથા કાપી નાખવામાં આવે. ચંગીઝી ફોજ આગળ વધી, આખા બુખારાના લોકોના માથા કાપીને કલાન (કલ્યાણ) મસ્જિદમાં ભેગા કર્યા, માથાઓનો મિનારો બનાવ્યો અને મિનારા પર માનવ ચરબીનો લેપ કરીને આગ લગાડી દીધી. શહેરની તમામ ઈમારતો પણ તોડી પાડવામાં આવી...
માત્ર કલાન મિનારો, બુખારાની પ્રાચીન મસ્જિદ અને ઇસ્માઇલ સામાનીની કબર બચી ગયા. મિનારો પાઘડીની મહેરબાનીથી બચી ગયો, જ્યારે લોકોએ મસ્જિદ અને ઇસ્માઇલ સામાનીની કબરને રેતીથી ઢાંકી દીધી હતી. આ બંને ઈમારતો રેતીનો ટીંબો બની ગઈ અને બંને બચી ગઈ. ફારસીમાં 'કલાન' મોટાને કહેવાય છે અને 'કુલાહ' પાઘડીને, તેથી આ મિનારો ઊંચાઈના કારણે કલાન કહેવાય છે કે પછી ચંગીઝ ખાનની પાઘડીના કારણે કુલાહ મિનારો, તે સ્પષ્ટ નથી. જોકે એ નક્કી છે કે એ ઈમારત એટલી ઊંચી છે કે "માથા પરથી ટોપી પડી જાય છે." આ કહેવતે આ જ મિનારાના પડછાયામાં જન્મ લીધો હતો... આજે બુખારા શહેર ફરીથી આબાદ થઈ ગયું છે, પરંતુ ચંગીઝ ખાનની કબર ક્યાં છે તે પણ ખબર નથી. કોઈએ સાચું જ કહ્યું હતું, "જુલમ જ્યારે મટે છે ત્યારે જાલિમનું નિશાન પણ નથી મળતું."
📌 કોપી અને પેસ્ટ
