પ્રખ્યાત તાબિઈ હઝરત સઈદ બિન મુસય્યબની દીકરીના લગ્નનો કિસ્સો અત્યંત બોધદાયક અને ઇસ્લામી તારીખમાં ઈસાર (ત્યાગ), હમદર્દી, ગરીબ-પસંદગી અને સાદગીની શાનદાર મિસાલ છે, તેમની દીકરી અત્યંત હસીન અને જમીલ તથા તાલીમ-યાફ્તા હતી, ખલીફા અબ્દુલ મલિક તેને પોતાની પુત્રવધૂ બનાવવા માગતો હતો, તેણે પોતાના વલી-અહદ સાથે તેની નિસ્બતનો પૈગામ મોકલ્યો, ઇબ્ન મુસય્યબે ઇનકાર કરી દીધો, ખલીફાએ બહુ દબાણ કર્યું અને જુદા-જુદા પ્રકારની સખ્તીઓ કરી પરંતુ ઇબ્ન મુસય્યબ પોતાના ઇનકાર પર અડગ રહ્યા, અને થોડા દિવસો પછી કુરૈશના એક અત્યંત સામાન્ય માણસ અબૂ વદાઆ સાથે તેનાં લગ્ન કરી દીધાં જે તેમના એક અદના શાગિર્દ હતા.

આ કિસ્સા વિશે ખુદ અબૂ વદાઆનું બયાન છે કે હું સઈદ બિન મુસય્યબ પાસે નિયમિત જઈને બેસતો હતો, એક વાર થોડા દિવસોની ગેરહાજરી પછી જવાનું થયું, ઇબ્ન મુસય્યબે પૂછ્યું: આટલા દિવસો સુધી ક્યાં ગાયબ રહ્યા?

મેં કહ્યું: મારી પત્નીનું અવસાન થઈ ગયું હતું એટલે હાજર ન થઈ શક્યો. ફરમાવ્યું: મને ખબર કેમ ન આપી, હું પણ તજહીઝ અને તકફીનમાં શરીક થતો. થોડી વાર પછી હું જ્યારે ઊઠીને જવા લાગ્યો તો તેમણે કહ્યું:

શું તમે બીજાં લગ્નનો બંદોબસ્ત કર્યો?

હું ગરીબ, નાદાર, બે-ચાર પૈસાનો માણસ છું, મારી સાથે કોણ લગ્ન કરશે? ફરમાવ્યું: હું બંદોબસ્ત કરીશ, તમે તૈયાર છો?

મેં કહ્યું: જી જરૂર!

સઈદ બિન મુસય્યબે તે જ સમયે બે-ત્રણ દિરહમ પર મારી સાથે પોતાની દીકરીનો નિકાહ પઢાવી દીધો, જ્યારે હું ત્યાંથી ઊઠ્યો તો અતિ ખુશીથી મને સમજાતું ન હતું કે શું કરું? ઘરે પહોંચીને વિદાય માટે ફિકરમાં પડી ગયો, સાંજના સમયે સઈદ ઇબ્ન મુસય્યબે પોતાની દીકરીને પોતાની સાથે ચાલવાનો હુકમ આપ્યો, પહેલાં બે રકઅત નમાઝ અદા કરી અને બે રકઅત પોતાની દીકરી પાસે પઢાવી, ત્યારબાદ તેને લઈને મારા ઘરે પહોંચ્યા, હું મગરિબ પછી રોજો ઇફ્તાર કરવા જઈ રહ્યો હતો કે કોઈએ દરવાજો ખખડાવ્યો, મેં પૂછ્યું કોણ? જવાબ મળ્યો સઈદ! મેં વિચાર્યું સઈદ બિન મુસય્યબ તો પોતાના ઘર અને મસ્જિદ સિવાય ક્યાંય આવતા-જતા નથી, આ સઈદ કોણ છે? ઊઠીને દરવાજો ખોલ્યો તો જોયું તો સઈદ ઇબ્ન મુસય્યબ હતા. તેમને જોઈને મેં કહ્યું: તમે શા માટે તકલીફ ઉઠાવી? મને બોલાવી લીધો હોત. ફરમાવ્યું: ના, મારે તમારી પાસે આવવું જોઈતું હતું...। પછી ફરમાવ્યું: તમે એકલા માણસ હતા અને તમારી પત્ની હાજર હતી, મેં વિચાર્યું કે એકલા રાત કેમ પસાર કરો, એટલા માટે તમારી પત્નીને લઈને આવ્યો છું.

તે તેમની પાછળ ઊભી હતી, તેમણે તેને દરવાજાની અંદર કરીને બહારથી દરવાજો બંધ કરી દીધો, મારી પત્ની શરમથી ઢળી પડી, મેં અંદરથી દરવાજો બંધ કરી લીધો, ત્યારબાદ છત પર ચઢીને પડોશીઓમાં જાહેરાત કરી દીધી કે આજે સઈદ ઇબ્ન મુસય્યબે પોતાની દીકરીનો અક્દ મારી સાથે કરી દીધો અને તેને મારા ઘરે પહોંચાડી ગયા છે, મારી માતાએ રિવાજ મુજબ ત્રણ દિવસ સુધી તેને શણગારી, શણગાર્યા પછી મેં તેને જોઈ તો તે અત્યંત હસીન, કિતાબુલ્લાહની હાફિઝા, સુન્નતે-રસૂલની આલિમા અને હુકૂકે-શૌહરની વાકિફકાર સ્ત્રી હતી.

હવાલો: ઇબ્ન ખલ્લિકાન ભાગ પહેલો પૃ. 207

આ કિસ્સામાંથી નીચેના કેટલાક બોધ મળે છે:

1। એક ભણેલી-ગણેલી હસીન અને જમીલ છોકરી જે એક જલીલુલ કદ્ર મુહદ્દિસ તાબિઈની ઉછેરેલી બાળકી હતી.

2। શહેરમાં તેના ઇલ્મ, હુસ્ન અને જમાલ તથા સીરત અને કિરદારની ચર્ચાઓ હતી, તેને સારામાં સારો સંબંધ મળી શકતો હતો.

3। પરંતુ છોકરીના પિતાએ છોકરીને એવી તાલીમ આપી હતી કે તે સમયની હુકૂમતના વલી-અહદની મલિકા બનવાને બદલે તેણે એક ગરીબ તાલિબે-ઇલ્મની પત્ની બનવાનું હસીખુશીથી મંજૂર કર્યું અને દુનિયા પર આખિરતને પ્રાથમિકતા આપવાની આ શાનદાર મિસાલ રજૂ કરી જે એક મુસલમાન છોકરી માટે તારીખમાં હંમેશાં સોનેરી શબ્દોમાં લખાતી રહેશે.

પિતાએ બાળકીને પૂછ્યા વગર સંબંધ નક્કી કરી લીધો હતો અને બાળકીએ પિતાનો નિર્ણય સાંભળતાં જ માથું ઝુકાવી દીધું અને પોતાના ઇલ્મ અને અમલ તથા પિતાની ઇલ્મી હૈસિયત અને ખાનદાનની ઇજ્જતને ચાર ચાંદ લગાવી દીધા, દુનિયા આવી મિસાલી ખાતૂનને હંમેશાં મહોબ્બત, અકીદત, ઇજ્જત અને એહતિરામથી યાદ કરતી રહેશે અને ઇસ્લામી તારીખ આવી છોકરીઓ પર હંમેશાં ફખ્ર કરતી રહેશે.