કહેવાય છે કે એક બહુ મોટા શેઠે એક એવા માણસને નોકર રાખ્યો, જે મગજનો થોડો ઠોઠ (ઓછી બુદ્ધિવાળો) હતો. જ્યારે તે અમીર માણસ કામકાજથી પરવારીને ઘરે આવતો, ત્યારે પોતાનો થાક અને ટેન્શન દૂર કરવા માટે આ #મૂર્ખ માણસને આડાઅવળા સવાલો કરતો. અને તે બિચારો પોતાની થોડીક અક્કલ પ્રમાણે જવાબ આપતો, જેને સાંભળીને તે શેઠ હસી-હસીને લોથપોથ થઈ જતો; આ રીતે તેનો આખા દિવસનો થાક દૂર થઈ જતો.
એક દિવસ તે અમીર માણસના મગજમાં વિચાર આવ્યો કે કેમ નહિ આ મૂર્ખની પરીક્ષા લેવામાં આવે...
તેથી તેણે એક સફેદ લાકડી તે મૂર્ખને આપતા કહ્યું:
"આ લાકડી તું તે વ્યક્તિને આપીશ જે તને તારા કરતાં પણ વધુ મૂર્ખ મળે."
સમય પસાર થતો ગયો. તે અમીર માણસ ખૂબ જ બીમાર થઈ ગયો.
એક દિવસ તેણે પોતાના મૂર્ખ નોકરને બોલાવીને કહ્યું:
"તું મને માફ કરી દે. તને થોડાક પૈસાની લાલચ આપીને, થોડીવારની ખુશી મેળવવા માટે હું તારી ભાવનાઓ સાથે રમતો રહ્યો."
નોકરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા... કહેવા લાગ્યો:
"માલિક, તમે આજે આવી વાતો કેમ કરી રહ્યા છો?"
તે અમીર માણસે જવાબ આપ્યો:
"હું બહુ દૂર જઈ રહ્યો છું..."
નોકર: "વિમાનમાં જઈ રહ્યા છો કે ગાડીમાં?"
શેઠ (આંખોમાં આંસુ સાથે): "ત્યાં ન તો વિમાનથી જવાય છે અને ન તો ગાડીથી. બસ મલક-ઉલ-મૌત (મૃત્યુના દેવદૂત) આવશે અને મને લઈ જશે."
નોકર: "અચ્છા, તો પછી તમે ત્યાંના માટે ગાડીઓ તો ખરીદી જ હશે?"
શેઠ: "ના..."
નોકર: "અચ્છા, સેવા માટે નોકર-ચાકર તો હશે જ ને? અને રહેવા માટે બહુ મોટો બંગલો પણ ખરીદ્યો હશે. શું તમે તમારો સામાન પેક કરાવી લીધો...?"
શેઠ: "ના, ત્યાંના માટે મારી પાસે ન તો બંગલો છે અને ન તો નોકર-ચાકર... અને ત્યાં ખાલી હાથે જવું પડે છે."
નોકર (આશ્ચર્યચકિત થતાં): "તો પછી તમે પાછા ક્યારે આવશો?"
શેઠ: "જે એક વાર ત્યાં ચાલ્યો જાય તે પાછો નથી આવતો. હંમેશાં ત્યાં જ રહે છે..."
તે મૂર્ખ નોકર થોડીવાર માટે તો ત્યાં જ ઉભો રહીને કંઈક વિચારતો રહ્યો. પછી અચાનક પાછો પોતાના રૂમ તરફ ભાગ્યો. જ્યારે તે પાછો આવ્યો તો તેના હાથમાં તે જ સફેદ લાકડી હતી... તેણે તે સફેદ લાકડી પોતાના માલિકને પકડાવી દીધી...
શેઠ આ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો અને કારણ પૂછ્યું તો નોકર કહેવા લાગ્યો:
"માલિક, ઘણા સમય પહેલાં તમે આ લાકડી મને આપી હતી અને કહ્યું હતું કે આ તેને આપજે જે તને તારા કરતાં વધુ મૂર્ખ મળે.
માલિક, મને આ દુનિયામાં સૌથી વધુ મૂર્ખ તમે લાગ્યા છો. જ્યાં થોડો સમય રહેવાનું હતું ત્યાં દિવસ-રાત મહેનત કરીને આલીશાન બંગલો બનાવ્યો, સેવા માટે નોકર-ચાકર રાખ્યા, ગાડીઓ ભેગી કરી. પણ જ્યાં હંમેશાં માટે રહેવાનું હતું ત્યાંના માટે કંઈ જ ન કમાયા... હવે હું મારા કરતાં વધુ મૂર્ખ માણસ સાથે વધુ (આગળ) રહી શકતો નથી." આટલું કહીને તે ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
.......
આ એક સંદેશ છે આપણા બધા માટે... આ કામચલાઉ (અસ્થાયી) દુનિયામાં રહીને શું આપણે બધા દુનિયાની નકામી ધન-દોલત ભેગી કરવામાં જ તો નથી લાગી ગયા ને? અથવા પોતાના હંમેશના ઘર માટે પણ કંઈક ભેગું કર્યું છે?......
એક વાર વિચારજો જરૂર...
મોતનો કોઈ ભરોસો નથી કે ક્યારે આવી જાય. જે થોડી ક્ષણો બાકી છે તેને કીમતી જાણો. પોતાના અત્યંત વ્યસ્ત સમયમાંથી થોડો સમય પોતાની આખિરત (પરલોક)ની તૈયારીમાં પણ વિતાવો. આ જ તમારી અસલી કમાણી હશે. દુનિયાની દોલત તો દુનિયામાં જ રહી જશે...
જગ્યા જી લગાને કી દુનિયા નહીં હૈ,
યહ ઇબ્રત કી જા (બોધપાઠ લેવાની જગ્યા) હૈ તમાશા નહીં હૈ.
