પાક છે તે ઝાત (ઈશ્વર) જેણે તમામ મખ્લૂકાતને (સૃષ્ટિને) ફના (નષ્ટ) કરવાનો નિર્ણય ફરમાવ્યો છે. આ દ્રષ્ટિએ બાદશાહ અને ગુલામ બધા તેની નજરમાં સમાન છે. માત્ર પોતાને જ અમરતા (બકા) ની સાથે અજોડ રાખ્યો અને શાશ્વતતામાં પણ પોતાને એક જ રાખ્યો. પોતાની કુદરતોને (શક્તિઓને) દુનિયા વગેરેમાં જેવી રીતે ચાહી એવી રીતે ઉપયોગ ફરમાવી. દરેકની લાચારી અને જરૂરિયાત તેની સામે જાહેર થઈ, પછી ભલે કોઈ નેક (સદાચારી) હોય કે બદ (દુરાચારી), ગુમરાહ હોય કે હિદાયત (સાચા માર્ગ) પર હોય. يَسْاَلُـهٝ مَنْ فِى السَّمَاوَاتِ وَالْاَرْضِ ۚ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِىْ شَاْنٍ (સૂરહ અર્-રહમાન: ૨૯) તરજમો (અનુવાદ): આકાશો અને ધરતીમાં જે કોઈ પણ છે તે તેની પાસે જ (પોતાની જરૂરિયાતો) માંગે છે, તે દરરોજ એક નવી શાનમાં (મહિમામાં) છે. તે ખૂબ જ ઉદાર (ફય્યાઝ) છે, તેની કૃપાએ (અતાએ) બધાને ઢાંકી રાખ્યા છે, આ ગુનાહગાર ક્યાં ભાગી શકશે? ભટકેલા માર્ગની ભરપાઈ કોણ કરશે? કેટલીય વાર જામીન (ગેરંટી આપનાર) સામે મોત કે તકદીરે મુકાબલો કર્યો છે. કેટલાય ફગાવી દીધેલા (મરદૂદ) લોકોને પોતાના દરબારમાં હાજરી આપવાની તૌફીક (પ્રેરણા) બક્ષી છે. મનુષ્યોના ભાગ્યમાં ગુનાહગારોને કેટલા બેખબર (ગાફિલ) કરી દીધા છે, તેમાંથી જ કોઈ બદબખ્ત (દુર્ભાગ્યશાળી) બન્યો અને કોઈ નેકબખ્ત (સૌભાગ્યશાળી). إحدى وسِتُّون لو مرَّت علی حجرٍ لکان من حُکمھا أن یَخلَقَ الحجرُ تُــؤمِـلُ النّــفـسُ آمــالاً لـتبلُـغَـھَا کأنـھـا لا تــری مـا یــصنَـعُ الـقدر તરજમો: (❶) જો એકસઠ (૬૧) વર્ષ કોઈ પથ્થર પરથી પણ પસાર થઈ જાય, તો તે પણ ઘસાઈ ગયેલો (જર્જરિત) પથ્થર ગણાશે. (❷) નફ્સ (જીવ) ઘણી બધી આશાઓ સુધી પહોંચવાની આશામાં છે, જાણે કે તેને એ ખબર જ નથી કે તકદીર શું કરવાની છે. _________________________________________________ પુસ્તક : આંસુઓ કા સમંદર (આંસુઓનું સમંદર) (પૃષ્ઠ સંખ્યા: ૧૯૩) લેખક : ઇમામ ઇબ્ન જવઝી (રહમતુલ્લાહી અલયહિ) અનુવાદક : મૌલાના મુફ્તી ઇમદાદુલ્લાહ અનવર સાહેબ