હઝરત મૌલાના સૈયદ અસગર હુસૈન રહમતુલ્લાહી અલૈહ (જેઓ પોતાના મળવાવાળાઓમાં હઝરત મિયાં સાહેબના નામથી પ્રખ્યાત હતા) દારુલ ઉલૂમ દેવબંદના એવા ઉસ્તાદોમાંના એક હતા જેઓ કીર્તિ અને દેખાડાથી હંમેશાં કોસો દૂર રહ્યા. તેમણે આખી જિંદગી ઇસ્લામી જ્ઞાન (ઉલૂમ)ના શિક્ષણની સેવા આપી અને હજારો વિદ્યાર્થીઓને પોતાના જ્ઞાનથી તૃપ્ત કર્યા. આજે ઉપખંડ (પાક-ઓ-હિંદ)ના કદાચ જ કોઈ એવા પ્રખ્યાત ઉલેમા હશે જેઓ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે તેમના શાગિર્દ (વિદ્યાર્થી) ન હોય. તેમણે અનેક નાની-મોટી કિતાબો પણ લખી છે, જેના વિષયો અનોખા અને ભાષા એટલી અદભુત છે કે આજથી સો વર્ષ પહેલાંના લખાણોમાં આવી શૈલી ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. જ્ઞાન અને શ્રેષ્ઠતાના ઉચ્ચ સ્થાન હોવા છતાં સાદગી, નમ્રતા અને લીનતા એટલી હતી કે જોનાર વ્યક્તિ તેમના ઊંચા દરજ્જાને ઓળખી જ ન શકે. તેઓ દેવબંદ (જીલ્લો સહારનપુર)ના એક નાનકડા મહોલ્લામાં રહેતા હતા અને કાચા મકાનમાં રહેતા હતા. દર વર્ષે જ્યારે ચોમાસાની ઋતુ આવતી ત્યારે આ કાચું મકાન જગ્યાએ-જગ્યાએથી પડી જતું હતું, અને ચોમાસું વીતી ગયા પછી તેની મરામત (રિપેરિંગ) પાછળ ઘણો સમય અને પૈસા ખર્ચવા પડતા હતા. હઝરત મૌલાના મુફ્તી મોહમ્મદ શફી સાહેબ રહમતુલ્લાહી અલૈહ, હઝરત મિયાં સાહેબના ખાસ શાગિર્દ હતા, પરંતુ વિશેષ સંબંધના કારણે હઝરતે તેમને પોતાની સાથે ખૂબ જ નિકટના (બિન્દાસ) બનાવી રાખ્યા હતા. એક દિવસ તેમણે હઝરત મિયાં સાહેબને કહ્યું કે આપને દર વર્ષે પોતાના મકાનની મરામત કરાવવી પડે છે, જેમાં પરેશાની પણ થાય છે, સમય પણ લાગે છે અને ખર્ચ પણ સારો એવો થઈ જાય છે; જો આપ એક વખત મકાનને પાકું કરાવી લો તો આ રોજરોજની પરેશાનીમાંથી મુક્તિ મળી જાય. હઝરત મિયાં સાહેબના સ્વભાવમાં વિનોદવૃત્તિ (રમૂજ) પણ ખૂબ હતી. તેમણે મુફ્તી સાહેબનું આ સૂચન સાંભળીને શરૂઆતમાં મોટી પ્રશંસા અને ખુશી વ્યક્ત કરતા ફરમાવ્યું: "વાહ મુફ્તી સાહેબ! આપે કેવી બુદ્ધિની વાત કહી, અમે આખી જિંદગી વિતાવી દીધી, વૃદ્ધ થઈ ગયા અને અત્યાર સુધી અમારી બુદ્ધિમાં આ વાત ન આવી." મુફ્તી સાહેબ ફરમાવે છે કે હઝરત મિયાં સાહેબે આ વાત એટલી બધી વાર કહી કે હું શરમથી પાણી-પાણી થઈ ગયો, પરંતુ આખરે મેં વિનંતી કરી કે "હઝરત! મારો હેતુ તો એ હિકમત (રહસ્ય) જાણવાનો હતો જેના કારણે આપે આર્થિક સક્ષમતા હોવા છતાં અત્યાર સુધી મકાન પાકું નથી બનાવડાવ્યું, હવે મને વધુ શર્મિંદો કરવાને બદલે સાચું કારણ બયાન ફરમાવી દો." હઝરત મિયાં સાહેબ શરૂઆતમાં ટાળતા રહ્યા, પરંતુ જ્યારે મુફ્તી સાહેબે (પિતાશ્રીએ) વધુ આગ્રહ કર્યો, ત્યારે તેમણે મુફ્તી સાહેબનો હાથ પકડીને મકાનના દરવાજા સુધી લઈ આવ્યા અને ફરમાવ્યું: "જુઓ! આ ગલીની ડાબી-જમણી બંને બાજુ જુઓ, ગલીના આ છેડાથી પેલા છેડા સુધી શું કોઈ મકાન પાકું દેખાય છે?" મુફ્તી સાહેબે કહ્યું, "ના." આના પર મિયાં સાહેબે ફરમાવ્યું: "જણાવો, જ્યારે મારા બધા પડોશીઓના મકાન કાચા છે, તો આખી ગલીમાં એકલો હું મારું મકાન પાકું બનાવીને શું સારો લાગીશ? અને એટલી સક્ષમતા મારામાં નથી કે હું મારા બધા પડોશીઓના મકાનો પાકા બનાવી શકું, એટલા માટે હું મારું મકાન પણ પાકું નથી બનાવતો, કારણ કે મારા પડોશીઓની સરખામણીમાં મારી કોઈ અલગ શાન (ખાસ ઓળખ) બનાવવી મને ગમતી નથી." ____📝📝📝____ પુસ્તક : માસિક ઇલ્મ-ઓ-અમલ લાહોર (મે - 2025). પેજ નંબર : 6. પસંદગી : ઇસ્લામિક ટ્યુબ પ્રો એપ.