عربی ہفتم دورہ حدیث شریف

بذل المجھود فی حل سنن ابی داود الجزء ١٣
بذل المجھود فی حل سنن ابی داود الجزء ١٣
بذل المجھود فی حل سنن ابی داود الجزء ١٤
بذل المجھود فی حل سنن ابی داود الجزء ١٤
تیسیر المبتدی
تیسیر المبتدی
حل مشکلات النحو مکمل و مدلل
حل مشکلات النحو مکمل و مدلل
حل مشکلات الصرف مکمل و مدلل
حل مشکلات الصرف مکمل و مدلل
عربی زبان
عربی زبان
حدیث کے اصول و مصطلحات
حدیث کے اصول و مصطلحات
رہبر علم حدیث
رہبر علم حدیث
نصر الباری شرح اردو صحیح البخاری جلد ١
نصر الباری شرح اردو صحیح البخاری جلد ١

શૈતાનની છેતરામણીના છ દરજ્જાઓ (ચરણો)

શૈતાનની છેતરામણીના છ દરજ્જાઓ (ચરણો)

અલ્લામા બદ્રુદ્દીન બિન શિબલી પોતાના પ્રખ્યાત પુસ્તક "આકામુલ મુર્જાન ફી અહકામિલ જાન" માં નકલ કરે છે કે શૈતાન લઈન (લાનતી શૈતાન) ના માણસને નુકસાન પહોંચાડવાના ૬ દરજ્જા (તબક્કા) છે: (૧) પ્રથમ તબક્કામાં તે માણસને કુફ્ર અને શિર્ક (નાસ્તિકતા અને અલ્લાહની સાથે ભાગીદારી) માં સંડોવવાની મહેનત કરે છે, જો આમાં તેને સફળતા મળી જાય તો પછી તે માણસ પર તેને વધુ કોઈ મહેનતની જરૂર રહેતી નથી, કારણ કે કુફ્ર અને શિર્કથી મોટું કોઈ નુકસાન નથી. (૨) જો માણસ (અલ્લાહની કૃપાથી) કુફ્ર અને શિર્ક પર રાજી ન થાય, તો બીજા તબક્કામાં શૈતાન લઈન તેને બિદઅતો (દીનમાં નવી વાતો ઘડવી) માં ફસાવી દે છે. હઝરત સુફિયાન થૌરી રહમતુલ્લાહ અલયહિ ફરમાવે છે કે શૈતાનને ફિસ્ક વ ફુજૂર (પાપ-અવજ્ઞા) કરતા બિદઅત વધુ પસંદ છે; એટલા માટે કે બીજા ગુનાઓથી તો માણસને તૌબા (પશ્ચાતાપ) કરવાની તૌફીક (તક) મળી જાય છે, પરંતુ બિદઅતીને તૌબાની તૌફીક મળતી નથી (કારણ કે તે બિદઅતને સવાબનું કામ સમજીને કરે છે, તેથી તેને તૌબાનો ખ્યાલ પણ આવતો નથી). (૩) જો માણસ બિદઅતથી પણ સુરક્ષિત રહે તો ત્રીજા તબક્કામાં શૈતાન તેને ફિસ્ક વ ફુજૂર અને મોટા-મોટા ગુનાઓ (ગુનાહે કબીરા) માં સંડોવવાનો પ્રયત્ન કરે છે (જેમ કે વ્યભિચાર, હત્યા, જૂઠ અથવા અહંકાર, અદેખાઈ વગેરે). (૪) જો માણસ મોટા ગુનાઓથી પણ બચી જાય તો શૈતાનનો પ્રયાસ એ હોય છે કે તે માણસને ઓછામાં ઓછું સગીરા (નાના) ગુનાઓનો આદિ બનાવી દે; કારણ કે આ નાના-નાના ગુનાઓ ક્યારેક એટલી માત્રામાં ભેગા થઈ જાય છે કે તે તેના જ કારણે સજાને પાત્ર બની જાય છે. હુઝૂર અકરમ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમનું ફરમાન છે કે: "તમે લોકો નજીવા (તુચ્છ) ગણાતા ગુનાઓથી બચતા રહો; કેમ કે તેમની મિસાલ (ઉદાહરણ) એવી છે જેમ કે કેટલાક લોકો કોઈ જંગલમાં પડાવ નાખે અને દરેક માણસ એક-એક લાકડી બળતણ તરીકે લાવે; ત્યાં સુધી કે તેના દ્વારા મોટો તાપણો સળગાવીને ખાવાનું પકવવામાં અને ખાવામાં આવે, તો આ જ હાલત નાના ગુનાઓની છે કે તે ભેગા થતાં થતાં મોટી બરબાદીનું કારણ બની જાય છે." (રવાહ અહમદ, અત-તરગીબ વત-તરહીબ મુકમ્મલ રકમ: ૩૭૬૦ બૈતુલ અફકાર) (૫) અને જ્યારે શૈતાનનું ઉપરોક્ત કામોમાંથી કોઈ પણ તબક્કે કાંઈ ચાલતું નથી, ત્યારે તેની ઈચ્છા એ હોય છે કે તે માણસને એવા મુબાહ (પરવાનગી પામેલા/સામાન્ય) કાર્યોમાં લગાડી દે જેમાં કોઈ સવાબની આશા હોતી નથી. જેનું પરિણામ એ આવે છે કે જે સમયમાં માણસ નેકીઓ કરીને મોટો સવાબ મેળવી શકતો હતો, તે સમય કોઈ પણ લાભ વગર પસાર થઈને બરબાદ થઈ જાય છે. (૬) જો માણસ ઉપરોક્ત દરેક તબક્કે શૈતાનની છેતરામણીની જાળમાં આવતા બચી જાય, તો છેલ્લા તબક્કામાં શૈતાન માણસને અફઝલ (શ્રેષ્ઠ) અને વધુ લાભદાયી કાર્યમાંથી હટાવીને સામાન્ય અને ઓછા લાભદાયી કાર્યમાં લગાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે; જેથી જ્યાં સુધી થઈ શકે માણસને શ્રેષ્ઠતાના સવાબથી વંચિત રાખી શકાય. (આકામુલ મુર્જાન ફી અહકામિલ જાન ૧૨૬-૧૨૭) માલૂમ પડ્યું કે શૈતાન માણસને નુકસાન પહોંચાડવાની કોઈ પણ તક ગુમાવવા માંગતો નથી, અફસોસ છે કે આવા કટ્ટર દુશ્મનથી આજે આપણે માત્ર ગાફેલ (બેખબર) જ નથી; પણ તેના પાકા મિત્ર બનેલા છીએ. મોટા મોટા દીનદાર લોકો પણ કોઈ ને કોઈ તબક્કે શૈતાનની છેતરામણીમાં ફસાયેલા જોવા મળે છે, અને તેમને અહેસાસ પણ હોતો નથી કે આપણા દુશ્મને આપણી સાથે દુશ્મનીના કેવા ખેલ ખેલ્યા છે. (રહમાન કે ખાસ બંદે / પાના નં: ૩૬૦-૩૬૧)

સૌથી તાજેતરનું

Naats