એક ક્લિક સાથે આ પુસ્તકનું અન્વેષણ કરો. ઓનલાઇન વાંચો અથવા ઓફલાઇન વાંચવા માટે ડાઉનલોડ કરો.
એકવાર એક રાજા સૈનિકોના લંગરખાનામાં (રસોડામાં) ગયો, સાફ-સફાઈ તપાસી જે બિલકુલ યોગ્ય હતી. પછી તેણે પૂછ્યું કે જવાનો માટે શું રાંધવામાં આવ્યું છે? જવાબ મળ્યો: 'બતાઉં' એટલે કે રીંગણ. રાજા ખૂબ નારાજ થયો કે જવાનો માટે આટલું હલકું ભોજન કેમ રાંધવામાં આવ્યું છે? તેના સલાહકારે રીંગણની બુરાઈ કરવામાં આકાશ-પાતાળ એક કરી દીધા. ખેર, લંગર કમાન્ડરે માફી માંગી અને ભવિષ્યમાં રીંગણ ન રાંધવા અને સારું ભોજન બનાવવાનું વચન આપ્યું, ત્યારબાદ રાજા લંગરખાનામાંથી વિદાય થયો. થોડો સમય વીત્યા પછી, રાજાને ફરીથી સૈનિકોના લંગરખાનામાં જવાનો પ્રસંગ બન્યો. સંજોગોવશાત તે દિવસે પણ રીંગણ જ રાંધવામાં આવ્યા હતા. આ વખતે રાજાએ રીંગણના વખાણ કર્યા. તે જ સલાહકાર તેમની સાથે હતો, તેણે રીંગણની પ્રશંસામાં શક્યતા કરતાં પણ આગળ વધીને તેના ફાયદાઓ વર્ણવી દીધા, જાણે રીંગણની તોડની કોઈ શાકભાજી કે વાનગી દુનિયામાં બાકી જ ન રહી હોય! લંગર કમાન્ડર ખુશ થયો અને આગળથી નિયમિત અને સતત રીંગણ રાંધવાનું વચન આપ્યું. રાજા તે સલાહકાર તરફ વળ્યો અને કહેવા લાગ્યો, 'તે દિવસે મેં રીંગણની નિંદા કરી તો તેં તેની બુરાઈ કરવામાં કોઈ કસર ન છોડી, અને આજે જ્યારે મેં વખાણ કર્યા છે, તો તેં તેની પ્રશંસા કરવામાં કોઈ કસર નથી રાખી, કેમ?' તેણે જવાબ આપ્યો, 'હજૂર, હું આપનો ગુલામ છું, રીંગણનો નહીં.' આ સાંભળીને રાજાએ કહ્યું, 'તમારા જેવા જી-હજૂરી કરનારા (ચાપલૂસો) હક અને સત્યને સામે આવવા દેતા નથી, જેના કારણે સત્તાધીશો અભિમાની બની જાય છે અને તેના પરિણામે તેમનાથી ન્યાય થઈ શકતો નથી. ન્યાયની હત્યા જ કોમોના (રાષ્ટ્રોના) પતનનું કારણ બને છે.' પહેલાં તો તે ચાપલૂસ ચૂપ રહ્યો, પછી કહેવા લાગ્યો, 'હજૂર, જો જીવતદાન મળે તો એક વિનંતી કરું?' રાજાએ કહ્યું, 'કહો, શું કહેવા માંગો છો?' 'જહાંપનાહ, સત્ય અને હકની વાત કરનારાઓએ હંમેશા પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે.' રાજાએ કહ્યું, 'યાદ રાખજો, સત્ય અને હક જીવ કરતાં પણ વધુ કિંમતી છે. મરવાનું તો એક દિવસ છે જ, સત્ય કહેતાં મરશો તો અમર રહેશો (ઇતિહાસમાં જીવંત રહેશો). હા, જૂઠું બોલીને અથવા તેના પર સાચાની મહોર મારીને તમે (શારીરિક રીતે) જીવતા તો રહેશો, પણ લાનત અને ફિટકાર જ એ જીવનની નિયતિ બની રહેશે.'
પ્રશંસકો
પ્રશંસકો
પ્રશંસકો
પ્રશંસકો
admin | 1 November, 2026